มีอะไรอยู่ในใบชา
IconTea.Com / 10-01-2010
ชาเป็นเครื่องดื่มที่มีมายาวนานหลายพันปี และแพร่หลายไปทั่วโลก ในรอบหลายปีที่ผ่านมา ชาถูกโจมตีว่าเป็นเครื่องดื่มที่มีอันตรายต่อสุขภาพ แต่จากการวิจัยที่มีอยู่มากมายกลับชี้ให้เห็นว่าการดื่มชามีประโยชน์ต่อสุขภาพอย่างมากมาย
ชาเป็นพืชใบเขียว การวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่าชามีองค์ประกอบทางอินทรีย์ (Organic Matter) ไม่น้อยว่า 450 ชนิด และยังพบสารอนินทรีย์ (Inorganic Matter) ไม่น้อยกว่า 15 ชนิด
สารเคมีพื้นฐานในชามีน้ำมันที่จำเป็น (Essential Oils) คาเฟอีนและโพลีฟีนอล (คนมักเข้าใจว่าเป็นแทนนิน) น้ำมันหอมระเนยจะให้กลิ่นหอมของชา คาเฟอีนกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง และสารพวกโพลีฟีนอลจะต่อต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant) และมีคุณสมบัติต่อต้านเชื้อโรค
สารที่มีอยู่ในชาที่มีผลดีต่อคุณภาพก็ได้แก่วิตามิน กรดอะมิโน และสารแอนตีออกซิเดนต์ต่างๆ ซึ่งมีรายละเอยดดังต่อไปนี้
วิตามิน A - แคโรทีน
ในใบชามีสารแคโรทีนอยู่หลายชนิด โดยมีเบต้าแคโรทีนอยู่มากที่สุดถึง 22 mg% แคโรทีนชนิดนี้จะเปลี่ยนเป็นวิตามิน A ซึ่งร่างกายสามารถดูดซึมไปใช้งานได้ ในชามีสารตัวนี้อยู่มากกว่าแครอทและมะเขือเทศด้วยซ้ำ ชาแต่ละชนิดจะมีแคโรทีนมากน้อยแตกต่างกันไป แคโรทีนเป็นสารแอนตีออกซิเดนต์ที่รุ่นแรง สามารถกำจัดสารอนุมูลอิสระได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งช่วยป้องกันมะเร็ง
วิตามิน B1 - ไทอามีน
วิตามินชนิดนี้จำเป็นสำหรับขบวนการเผาผลาญน้ำตาล ชาวเอเชียส่วนใหญ่ได้รับสารนี้จากข้าวซึ่งเป็นอาหารหลัก ในชาก็มีสารนี้อยู่อย่างอุดมในปริมาณสูง ตั้งแต่ 100 - 600 ไมโครกรัม (ต่อใบชา 100 กรัม) ประโยชน์ต่อร่างกายคือช่วยฟื้นฟูร่างกายจากความเหนื่อยล้าได้เป็นอย่างดี นี่เป็นสาเหตุว่าทำไมดื่มชาแล้วจึงมีความสดชื่น
วิตามิน B2 - ไรโบฟลาวีน
วิตามินชนิดนี้จำเป็นสำหรับการสร้างเม็ดเลือดแดง ขบวนการแอนติบอดี (ต่อต้านสิ่งแปลกปลอม) การหายใจและการเติบโตของเซลล์ วิตามินนี้ยังช่วยให้เนื้อเยื่อของร่างกายเช่น ผิวหนัง ผม และ เล็บให้สามารถใช้ออกซิเจนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ใบชามีสารนี้อยู่ระหว่าง 800 - 1400 ไมโครกรัม (ต่อใบชา 100 กรัม) ดังนั้นการดื่มชาจึงช่วยให้ผิวพรรรณสดชื่น ป้องกันผิวเหี่ยวย่นและป้องกันเชื้อโรคได้อย่างดี
วิตามิน B3 - ไนอาซีน
วิตามินชนิดนี้จำเป็นสำหรับการปลดปล่อยพลังงานจากคาร์โบไฮเดรตและไขมัน ขบวนการเมตาบอลิซึ่มของโปรตีน การสร้างฮอร์โมนหลายชนิด และช้วยสร้างเม็ดเลือดแดง มันยังช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือดซึ่งช่วยควบคุมเบาหวาน ชามีไนอาซีนในปริมาณสูงระหว่าง 400 - 600 ไมโครกรัม (ต่อใบชา 100 กรัม)
วิตามิน C
วิตามิน C มีความจำเป็นต่อการสร้างคอลลาเจนซึ่งเป็นสารที่ยึดเหนี่ยวเซลล์ ในชาเขียวจะมีวิตามิน C มาก (250 มิลลิกรัมต่อใบชา 100 กรัม) แต่ชาดำและชาอูหลงกลับไม่ค่อยมีวิตามิน C ทั้งนี้เป็นเพราะขบวนการหมักทำให้วิตามิน C สลายไป วิตามิน C ช่วยกำจัดสารอนุมูลอิสระซึ่งเป็นต้นเหตุของมะเร็งและความชรา วิตามิน C ยังมีฤทธิ์ต่อต้านไวรัสและแบคทีเรียซึ่งช่วยป้องกันหวัดได้เป็นอย่างดี ส่วนคอลลาเจนช่วยรักษาผิวพรรณให้สดใส
วิตามิน E - โทโคเฟอรอล
วิตามินชนิดนี้เป็นแอนตีออกซิเดนต์เช่นกัน ชามีวิตามิน E ในปริมาณ 20 - 70 มิลลิกรัม (ต่อใบชา 100 กรัม) วิตามิน E ช่วยกำจัดสารอนุมูลอิสระในไขมัน ป้องกันความชราและมีส่วนสำคัญในการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและมะเร็ง
วิตามิน F - ฟลูออรีน
ฟลูออรีนมีมากในพืชสกุล Camellia ทุกชนิด ซึ่งชามีฟลูออรีนมากถึง 40 - 1900 ส่วนต่อล้านส่วน (ppm) ใบแก่จะมีฟลูออรีนมากกว่าหน่ออ่อน ฟลูออรีนช่วยเคลือบผิวของฟันซึ่งป้องกันเชื้อโรคได้และช่วยป้องกันฟันผุ การดื่มชาช่วยรักษาสุขภาพของปาก ทำให้ฟันแข็งแรง ดับกลิ่นปาก
วิตามิน P - ฟลาโวนอล
ฟลาโวนอลช่วยเพิ่มความแข็งแรงของผนังหลอดเลือดซึ่งช่วยต่อสู้กับภาวะความดันโลหิตสูง ในชามีวิตามิน P ในปริมาณสูงถึง 340 - 415 มิลลิกรัม (ต่อใบชา 100 กรัม) ชาจึงช่วยป้องกันโรคเกี่ยวกับหลอดเลือด เช่น โรคหัวใจบางชนิด อัมพาต และอื่นๆ อีกมาก
วิตามิน U
วิตามินชนิดนี้จะสร้างกลิ่นที่ประหลาดคล้ายๆกับสาหร่ายอบแห้ง ชาจะมีปริมาณสารนี้ 10 - 25 มิลลิกรัม (ต่อใบชา 100 กรัม) ประโยชน์ของมันคือช่วยต่อสู้กับอาการกระเพาะอักเสบ มันจะถูกใช้เป็นส่วนผสมหลักในยารักษาระบบย่อยอาหาร
กรดอะมิโน - ทีอานีน (Theanine - Caffeine Counteraction)
มีกรดอะมิโนมากกว่า 20 ชนิดที่อยู่ในชา มากกว่า 60% ของกรดอะมิโนจะประกอบด้วยทีอานีน ซึ่งจะมีอยู่ในเฉพาะชาเขียว ทั้งนี้เพราะขบวนการผลิตชาเขียวที่ใช้ไอน้ำอบจะไม่ทำลายสารที่มีคุณค่าเหล่านี้ ทีอานีนมีโครงสร้างคล้ายกับกลูตามีนและสร้างรสชาติที่ดีและให้ความหวานแก่ชาเขียว L-Theanine เป็นกรดอะมิโนที่เป็นประโยชน์แก่ร่างกายซึ่งพบเฉพาะในต้นชาและในเห็ดบางชนิด L-Theanine จะกระตุ้นสมองให้สร้างคลื่นอัลฟาซึ่งเป็นสภาวะที่ผ่อนคลายแต่มีสติ มันจะสร้างความสงบให้ร่างกายโดยไม่เกิดอาการง่วง
ยังมีกรดอะมิโนที่มีความสำคัญซึ่งพบในใบชาสดและมีมากเป็นพิเศษที่ยอดอ่อนของใบชา กรดอะมิโนที่สำคัญหลายชนิดจะลดลงในใบแก่
ทีอานีนจะให้รสหวานแก่ชา และสร้างความสงบผ่อนคลายให้แก่ร่างกายซึ่งมีฤทธิ์ตรงข้ามกับคาเฟอีนที่กระตุ้น ทีอานีนยังป้องกันเซลล์ประสาทในสมอง ช่วยยืดอายุของเซลล์เหล่านั้น
คาเทชิน
คาเทชินเป็นสารประเภทแทนนินชนิดฟลาโวนอลที่มีอยู่มากโดยเฉพาะในชาเขียว (สำหรับชาดำสารตัวนี้จะลดลงเนื่องจากการออกซิไดซ์ในการตากและหมัก) คาเทชินมีฤทธิ์ป้องกันแบคทีเรียและไวรัส โดยป้องกันไม่ให้เชื้อโรคเกาะผนังเซลล์ติด คาเทชินยังสามารถทำลายพิษที่แบคทีเรียสร้างขึ้น และยังกำจัดพวกโลหะหนักที่มีพิษเช่นตะกั่ว ปรอท โครเมียน แคดเมียมได้ด้วย
กรดอะมิโนบิวไทริก
กรดอะมิโนบิวไทริก (GABA) จะถูกสร้างถ้าในขบวนการผลิตใบชาถูกปล่อยไม่ให้โดนออกซิเจน ขบวนการผลิตชาดิบทั่วไปจะสร้าง GABA ซึ่งมีฤทธิ์ระงับอาการความดันเลือดสูง